‘Ní fhéachaim ar Kathak trí lionsa na hinscne’

Rehan Bashir, damhsóir Kathak ón bPacastáin, ag cleachtadh an méid a bhíonn ag an bhfoirm damhsa: síocháin, grá agus bacainní a bhriseadh.

Ag am nuair a bhíonn antoisceach reiligiúnach san India agus sa Phacastáin ag iarraidh barr feabhais a chur ar a chéile ina reitric deighilte, is aimhrialtacht í an rinceoir Pacastánach Kathak, Rehan Bashir. Ghlac sé leis an bhfoirm damhsa clasaiceach le deabhóid agus dearbháin as a chumhacht bacainní a bhriseadh agus droichid a thógáil.

Is múinteoir cúnta agus dearthóir é an fear 34 bliain d’aois atá ina ollamh cúnta le hamharcealaíona i gColáiste Náisiúnta na nEalaíon i Lahore, agus creidim, Shahgird, píosa damhsa a léiríodh den chéad uair i Washington DC anuraidh. Ag teacht leis an traidisiún meantóra-deisceabal atá lárnach dá oiliúint i Kathak, is ómós é an taibhiú dá ghúrú Nahid Siddiqui, a rinne oiliúint faoi Pt Birju Maharaj i Lucknow. Le linn deachtóireacht mhíleata an Ghinearáil Zia-Ul-Haq, cuireadh cosc ​​uirthi taibhiú agus lipéadaíodh a healaín frith-Ioslamach. Cuireadh iallach uirthi an Phacastáin a fhágáil, bhog sí go dtí an Ríocht Aontaithe ar feadh roinnt blianta. Cé go bhfuil Siddiqui ar ais sa Phacastáin, níl an tuairim go bhfuil damhsa, go háirithe damhsa clasaiceach Hindustani, neamh-Ioslamach imithe go hiomlán. Is móin é an damhsa ar a ndéantar ceisteanna casta faoi fhéiniúlacht náisiúnta agus reiligiúnach. In agallamh ríomhphoist, labhraíonn Bashir faoina thiomantas do Kathak, an léiriú nua, a ghúrú, agus acmhainneacht na healaíne daoine a thabhairt le chéile. Sleachta:

Conas a dhéanfá cur síos ar do chaidreamh le Kathak?
Is é Kathak mo adhradh. Mhúin mo ghúrú dom mar fhoirm gluaiseachta diaga. Go fisiciúil agus go meabhrach, bhí sé an-dúshlánach, ach chothaigh an streachailt agus an fhoirm damhsa mo shaol spioradálta.

Cad a tharraing tú chuig Kathak?
Tharraing mo ghúrú agus a healaín mé go Kathak. Chonaic mé Payal (sraith teilifíse bunaithe ar Kathak, a craoladh sa Phacastáin go gairid sular chuir réimeas Haq cosc ​​ar Siddiqui i 1978), ar VHS agus mé ar scoil. Is cuimhin liom a bheith i gcion ar fhilíocht a géaga. Rinne mé mo chéad cheardlann léi go gairid tar éis dom céim a bhaint amach ó Choláiste Náisiúnta na nEalaíon i Lahore i 2007. Thosaigh mé go foirmiúil tar éis dom filleadh ó Chathair Nua Eabhrac ar chríochnú mo chuid staidéir iarchéime in 2011. Sílim go bhféadfainn a bheith i bhfad níos disciplíní, ach tá dhá phost á n-oibriú agam agus ní cheadaíonn sin ach fuinneog bheag dom mo riyaaz a dhéanamh. Déanaim iarracht an leas is fearr a bhaint as an am sin, áfach.

Mar rinceoir Kathak sa Phacastáin, cad a chiallaíonn oidhreacht trasteorann, idirchreidmheach na foirme ealaíne agus do scéal-scéal duit i gcomhthéacs an chaidrimh idir an India agus an Phacastáin agus antoisceachas reiligiúnach atá ag fás sa dá thír?
Labhair mo ghúrú i gcónaí le go leor grá agus meas mór faoi Pt Birju Maharajji, agus is cuimhin léi go grinn Pt Durga Lal, nach maireann, a raibh deis aici comhoibriú leis. Chomhoibrigh sí agus leanann sí ar aghaidh le healaíontóirí ón India agus ó go leor náisiúin eile. Go hionraic níl cúram mór agam ar an bpolaitíocht. Chruthaigh sé deighilt gan ghá agus fuath póraithe, agus leanann sé air ag déanamh amhlaidh. Ní féidir liom a bheith i mo ealaíontóir agus mo phaisean a chur in iúl nó a roinnt go saor má thugaim faoi na mothúcháin diúltacha seo faoin India nó faoi aon tír, cine nó reiligiún eile ar an ábhar sin. Bhí an t-ádh orm taithí a fháil ar Odissi a rinne na damhsóirí ag Nrityagram i Nua Eabhrac. Níos déanaí, i Washington DC ag Féile Damhsa Dakshina, chuir Aswathy Nair’s Mohiniyattam agus Bharatanatyam litrithe Indira Kadambi iontas orm. Is féidir liom a rá gur fhoghlaim mé go leor trí thaithí a fháil orthu ag feidhmiú. Níl aon bhacainní ar an ealaín i ndáiríre. Kya Hindu, kya Moslamach? Labhraímid go léir teanga an ghrá agus na diadhachta.

Inis dúinn faoi do chuid oibre nua, Shahgird.
Is ode do Shahgird do mo mhúinteoir agus an tsimplíocht a seanmóir sí. Baineann sé leis an bhfás ba mhaith liom a fháil agus feabhas a chur ar gach gluaiseacht agus gotha ​​trí uaireanta foghlama agus breathnadóireachta. Má táimid ailínithe go fisiciúil agus go spioradálta, ní chuirfidh ár damhsa áilleacht in iúl ach amháin.

Is múinteoir yoga tú freisin. Cén bhaint atá ag do chleachtas yoga le Kathak?
Ní féidir liom damhsa gan yoga. Is gné an-tábhachtach é de theagasc Nahid Siddiqui. Rinne sí cinnte gur chuir sí yoga in aithne dúinn ar dtús agus ansin damhsa. Teastaíonn an tost agus an tsíocháin uait a chríochnaíonn trí chleachtadh rialta yoga le go mbeidh tú in ann síocháin agus machnamh a chur in iúl trí do dhamhsa.

D’fhéadfaí a aithint sa Phacastáin go bhfuil fréamhacha Hiondúcha ag na téamaí i do chuid oibre - rud a spreagann go leor cléirigh go neamh-Ioslamach go gníomhach. Cad a choinníonn ar siúl tú?
Tá Kathak an-tuata. Tá iniúchadh déanta ag mo mhúinteoir ar Rumi, Khusrau agus Bulleh Shah in éineacht le go leor téamaí eile ina léiriúcháin. Go deimhin is féidir go leor cur i gcoinne na n-ealaíon, ach ar ámharaí an tsaoil, vótáil an Phacastáin i gcónaí (gach uair a thugtar an deis dóibh) d’iarrthóirí liobrálacha daonlathacha, agus thug sin dóchas do dhaoine cosúil linne leanúint ar aghaidh. Níl aon áit ann chun é seo a dhéanamh polaitiúil. Ní ton frithsheasmhachta linne ach uilechuimsitheacht is mó.

An minic gur pointe fiosracht nó iontais tú a bheith i d’fhear a dhéanann Kathak?
Ní fhéachaim ar an bhfoirm ealaíne seo trí lionsa na hinscne. Is disciplín é, ar an drochuair, nach bhfuil go leor fir ag iarraidh dul i mbun oibre ach b’fhéidir, go luath amach anseo, go n-athróidh rudaí chun feabhais. Tá sé mar fhreagracht ormsa mar ealaíontóir an teachtaireacht seo a chur in iúl.

cineálacha crann is coitianta

Nuair a thug tú cuairt ar an India, cén taithí a bhí agat? An mbraitheann tú sábháilte cuairt a thabhairt anois?
Bhí mé ann i 2011 agus 2012, agus thit mé i ngrá. Bhraith Chandni Chowk i Deilí mar Anarkali i Lahore. Bhí scéalta chomh glórmhar ag mo chairde ó Mumbai, rud a chonaic mé nuair a thug mé cuairt. Níor mhothaigh mé neamhshábháilte ar feadh soicind. Chuaigh mo dhaid ar imirce ó Ferozpur. D'éalaigh mo nana agus nani na círéibeacha agus iad ar imirce ó Shimla. Tá cúpla gaolta agam fós i Deilí. Bhog an teaghlach sínte ó Amritsar, Delhi agus áiteanna eile in oirthear Punjab.